PROJE ADI:
Alternatif Hayvan Yetiştiriciliği: Balık Yetiştiriciliği
PROJE YÜRÜTÜCÜSÜ:
Prof. Dr. Şenol GÜZEL
PROJENİN KONUSU:
Burdur ve yöresinde alabalık yetiştiriciliğine alternatif olarak farklı balık yetiştiriciliğinin yaygınlaştırılması ile su ürünleri yetiştiriciliğinde alternatif türleri ön plana çıkararak mevcut soğuk su ve ılık su kaynaklarımızın daha rantabl kullanılması ve ekonomik girdi sağlanması planlanmaktadır.
PROJENİN AMACI:
Ülkemiz tatlı sularında üretimin tamamına yakınını soğuksu türü olan gökkuşağı alabalığı oluşturmaktadır. Tek bir alabalık türünün kültür balıkçılığında yer alması, pazarlama ve tüketim konusunda sıkıntılar doğurmaktadır. Aynı yetiştirme şartlarına sahip sularda alternatif diğer alabalık türlerinin yetiştiriciliğinin yaygınlaştırılması bu proje ile amaçlanmakta ve hedeflenmektedir. Ülkemizde önemli miktarda balık yetiştiriciliğine uygun ılık su, sıcak su, endüstriyel soğutma suları ve termal su kaynakları bulunmaktadır. Fakat bu kaynaklarda ılık su ve sıcak su balıkları üretimi neredeyse bulunmamaktadır. Bu proje ile ülkemiz ılık su, sıcak su kaynakları, endüstriyel soğutma suları ve termal suların balık üretiminde kullanılarak ülkemize ekonomik girdi sağlanması öngörülmektedir.
PROJENİN BÖLGESEL KATKISI:
Burdur ilinin Göller bölgesinde yer alması, acı ve tatlı su kaynakları bakımından zengin olması su ürünleri yetiştiriciliğini ön plana çıkarmaktadır. Bölgemizde en fazla gökkuşağı alabalığı yetiştirilmektedir. Alternatif türlerin yetiştiriciliği Tarım Bakanlığımız tarafından desteklenmekte ve kg başına 1,5 TL gibi destek verilmektedir. Balık piyasasına kırmızı benekli alabalık gibi albenisi ve lezzeti farklı türlerin girmesi sektör açısından önem arz etmektedir. Ayrıca kafeslerde alabalık yetiştiriciliği yapan işletmeler yaz aylarında havaların ısınması ile kafeslerini boşaltmak zorundalardır. Bu boş kalan kafeslerde dönüşümlü olarak ılıksu balıklarının yetiştiriciliği yapılarak atıl kalan kafeslerden ve boşa çıkan iş gücüden yararlanılması ile ekonomiye katkı sağlaması planlanmaktadır. Ayrıca bölgemizde bulunan ılık su kaynaklarında ve göletlerde, sazan, tilapia veya kara balık gibi alternatif türlerin yetiştiriciliğinin yaygınlaştırılması öngörülmektedir.
PROJENİN TOPLUMSAL KATKISI:
Kaliteli ve müşteri talebi yüksek olan karnivor balıklardan biri olan kırmızı benekli alabalık (Salmo trutta) ülkemiz şartlarında yetiştiriciliğe alınarak özellikle kiloluk balık olarak piyasaya sürülmesi ve yetiştiricilik üretiminin 2023 yılı hedefimiz olan 500.000 tona ulaşmasına katkı sağlanmasıdır.
Karabalık ülkemizde sadece asi havzasında doğal olarak bulunmakta olup diğer havzalarda egzotik tür olarak kabul edilmektedir. Dolayısıyla Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı türün bu havza dışında yetiştiriciliğine ancak kapalı devre sistemler kullanıldığında izin vermektedir. Bu projeyle ülkemiz şartlarında damlatmalı tip kapalı devre sistemlerde karabalık üretimi denenerek sonuçları balık yetiştiriciliği sektörüne sunulacaktır.
Tilapia dünyada en fazla üretimi yapılan tür olup çevresel şartlara dayanımı ve ılık sularda (24-28 OC) yetiştiriciliği yapılan bir türdür. Bu kapsamda yetiştiricilik sektörüne tür çeşitliliği kazandırılması ve kırsal kalkınmaya destek sağlamak amacıyla üretimi önem arz etmektedir.
Ülkemiz ılıksu balık yetiştiriciliği potansiyeline sahip olup bu amaçla ülkemiz su kaynaklarından balık yetiştiriciliğine uygun kaynaklar kullanılabilecektir. Bu kapsamda hem bu kaynakların kullanım verimliliği artırılacak hem de balık yetiştiriciliği üretiminin artırılmasına olanak sağlayacaktır.
Su ürünleri, sağlıklı beslenme öğelerinin vazgeçilmezleri arasında yer alan bir besin maddesidir. Özellikle obezite ile mücadelede Dünya Sağlık Örgütü iyi bir hayvansal protein kaynağı olarak balık ve su ürünlerine vurgu yapmaktadır. Ancak kişi başı tüketim verileri incelendiğinde, Türkiye’de su ürünleri tüketim alışkanlığının gelişmemiş ülkelerin dahi gerisinde olduğu görülmektedir. Bu bağlamda tüketimi artırmaya yönelik yayım çalışmaları yapılması gerekmektedir.